De schildklier is een vlindervormige klier die zich aan de voorkant van de nek bevindt, net onder het strottenhoofd. Deze klier speelt een cruciale rol in het reguleren van verschillende vitale lichaamsfuncties door het afgeven van schildklierhormonen. Deze hormonen zijn essentieel voor de stofwisseling, energieproductie, hartslag en zelfs de regulatie van de lichaamstemperatuur. Wanneer de schildklier een trage werking heeft dan normaal, spreken we van hypothyreoïdie, oftewel een traag werkende schildklier.
In dit artikel leggen we de oorzaken uit, de symptomen, de gevolgen, diagnose mogelijkheden en natuurlijke remedies voor een traag werkende schildklier.
Inhoudsopgave
Wat is Hypothyreoïdie?
Hypothyreoïdie, oftewel een traag werkende schildklier, ontstaat wanneer de schildklier onvoldoende schildklierhormonen produceert. Dit heeft directe invloed op de snelheid van de stofwisseling, wat resulteert in verschillende lichamelijke veranderingen en gezondheidsproblemen. De schildklier heeft de taak om de stofwisseling van het lichaam te versnellen of af te remmen door het vrijgeven van de juiste hoeveelheid schildklierhormonen. Wanneer de schildklier te weinig van deze hormonen aanmaakt, kan de stofwisseling vertragen, wat leidt tot een breed scala aan symptomen.
Oorzaken Trage Werking Schildklier
Er zijn verschillende oorzaken voor een trage werking van de schildklier, waaronder genetische aanleg, auto-immuunziekten en omgevingsfactoren. We bespreken hier enkele oorzaken:
Hashimoto’s Thyreoïditis
De meest voorkomende oorzaak van een trage werking van de schildklier is een auto-immuunziekte genaamd Hashimoto’s thyreoïditis. Bij deze aandoening valt het immuunsysteem de schildklier aan, waardoor deze beschadigd raakt en minder schildklierhormonen produceert. Hashimoto’s komt vaker voor bij vrouwen en kan op elke leeftijd optreden.
Schildklierverwijdering of -beschadiging
Wanneer de schildklier gedeeltelijk of volledig wordt verwijderd door een operatie, bijvoorbeeld na de behandeling van schildklierkanker of andere schildklierproblemen, kan er onvoldoende schildklierhormoon worden geproduceerd. Ook bestralingstherapie in de nekregio heeft invloed op de werking van de schildklier.
Jodiumtekort
Jodium is essentieel voor de productie van schildklierhormonen. In landen waar het jodiumgehalte in de voeding onvoldoende is, kan jodiumtekort leiden tot hypothyreoïdie. Dit is tegenwoordig minder vaak een probleem in geïndustrialiseerde landen, maar het kan nog steeds voorkomen in gebieden waar jodiumarme voeding gangbaar is.
Medische Behandelingen
Bepaalde medicijnen kunnen de werking van de schildklier beïnvloeden. Bijv. lithium, dat wordt gebruikt voor de behandeling van bipolaire stoornissen, kan de werking van de schildklier onderdrukken. Een ander voorbeeld van medicijnen die de werking van de schildklier verstoren is amiodaron, wat voorgeschreven wordt bij hartritmestoornissen.
Invloed door andere Aandoeningen
Bepaalde aandoeningen, zoals diabetes type 1 of coeliakie, kunnen het risico op hypothyreoïdie verhogen. De aandoening kan ook erfelijk zijn, wat betekent dat mensen met een familiegeschiedenis van schildklieraandoeningen een verhoogd risico lopen.
Symptomen van een Trage Schildklier
De symptomen van een trage werking van de schildklier treden in het begin vaak geleidelijk en subtiel op, waardoor het moeilijk kan zijn om de aandoening in een vroeg stadium te herkennen. We bespreken enkele veelvoorkomende symptomen:
Vermoeidheid
Een van de meest voorkomende symptomen van hypothyreoïdie is een aanhoudende vermoeidheid. Het vertragen van de stofwisseling kan ervoor zorgen dat je je constant moe en uitgeput voelt, zelfs na een goede nachtrust.
Gewichtstoename
Mensen met een trage werking van de schildklier hebben vaak moeite met het afvallen, zelfs met een gezond dieet en voldoende lichaamsbeweging. De vertraging van de stofwisseling kan leiden tot een ongewenste gewichtstoename, zelfs zonder veranderingen in eetgewoonten.
Koud gevoel
Doordat de stofwisseling trager wordt, kunnen mensen met hypothyreoïdie vaak een gevoel van koud ervaren. Dit kan zich uiten in koude handen, voeten of een algemeen koud gevoel in de ledematen. Vaak duurt het ook langer om weer warme handen en voeten te krijgen voor mensen met een traag werkende schildklier.
Droge huid en haar
De vertraagde werking van de schildklier kan ook de huid en het haar beïnvloeden. Veel mensen met hypothyreoïdie ontwikkelen een droge huid en broos, dunner wordend haar.
Depressieve gevoelens
De vertraagde stofwisseling kan invloed hebben op de gemoedstoestand. Dit kan leiden tot gevoelens van depressie, angst of een gebrek aan interesse in activiteiten die eerder plezierig waren, vanwege de aanhoudende vermoeidheid.
Spierpijn en gewrichtspijn
Vertraging in de stofwisseling kan ook leiden tot spierzwakte, stijfheid en pijn in de gewrichten. Dit uit zich als pijnlijke spieren of gewrichten zonder duidelijke oorzaak.
Verstopping
Een trage schildklier beïnvloedt ook het spijsverteringsstelsel, waardoor verstoppingen en een opgeblazen gevoel kan ontstaan.
Trage hartslag
Hypothyreoïdie kan de hartslag verlagen. Een trage hartslag, ook wel bradycardie genoemd, kan soms gepaard gaan met duizeligheid en zelfs flauwvallen, bij een trage werking van de schildklier.
Gevolgen Trage Werking Schildklier
Indien hypothyreoïdie niet op tijd gediagnosticeerd of behandeld wordt, kunnen de gevolgen op lange termijn ernstig zijn. Chronische hypothyreoïdie kan leiden tot een aantal gezondheidsproblemen, waaronder:
Hart- en vaatziekten
De vertraging van de stofwisseling kan de bloeddruk verhogen en het cholesterolniveau verstoren, waardoor het risico op hart- en vaatziekten verhoogt.
Onvruchtbaarheid
Een trage werking van de schildklier kan de hormoonhuishouding verstoren, wat leidt tot een onregelmatige menstruatiecyclus en zelfs onvruchtbaarheid bij vrouwen. Hypothyreoïdie kan ook de vruchtbaarheid bij mannen beïnvloeden.
Myxoedeem
In extreme gevallen kan langdurige hypothyreoïdie leiden tot myxoedeem, een aandoening die wordt gekarakteriseerd door een ernstige vertraging van de stofwisseling, extreme vermoeidheid, en in sommige gevallen coma.
Achteruitgang Cognitieve Functies
Chronische hypothyreoïdie kan leiden tot geheugenproblemen, concentratieverlies en cognitieve achteruitgang, wat invloed heeft op de dagelijkse functies van het individu.
Hypothyreoïdie Diagnosticeren
De diagnose wordt regulier vastgesteld op basis van klachten, lichamelijk onderzoek en bloedonderzoek.
Reguliere Methode
1. Anamnese en lichamelijk onderzoek
De arts bespreekt eerst de klachten en medische voorgeschiedenis. Erfelijke aanleg voor auto-immuunziekten zoals Hashimoto kan een aanwijzing zijn. Andere auto-immuunziekten zoals diabetes mellitus type 1 of coeliakie kunnen ook een rol spelen bij hypothyreoïdie. Hierna controleert de arts op symptomen zoals droge huid, vertraagde reflexen, zwelling van de schildklier (struma) of enkels. Ook kan een trage hartslag een aanwijzing zijn bij het vaststellen van hypothyreoïdie.
2. Bloedonderzoek
- TSH (Thyroid Stimulating Hormone): Meestal verhoogd bij hypothyreoïdie.
- T4 (thyroxine: Meestal verlaagd bij hypothyreoïdie.
- Anti-TPO-antilichamen: Dit is om auto-immuunziektes vast te stellen zoals Hashimoto.
3. Aanvullend onderzoek (bij twijfel)
Schildklierscintigrafie of echografie van de schildklier als de oorzaak onduidelijk is. Een echo van de schildklier wordt uitgevoerd om via beeldvorming te kijken naar de structuur, grootte en eventuele knobbeltjes. Ook kan een echo afwijkingen tonen zoals ontstekingen of struma. Een scintigrafie (nucleair onderzoek), laat de activiteit van de schildklier zien. Bij hypothyreoïdie is de opname van radioactief jodium vaak verlaagd en wordt alleen uitgevoerd bij twijfelgevallen.
Voordelen Reguliere Diagnose Methode:
- Betrouwbaar, reproduceerbaar en wetenschappelijk onderzocht.
- Testresultaten hebben duidelijke referentiekaders.
Nadelen Reguliere Diagnose Methode:
- Sommige mensen voelen zich niet gezien of gehoord als hun testwaardes “binnen de norm” vallen, ondanks de aanhoudende klachten.
- Reguliere artsen starten pas met behandelen als de testwaardes afwijkend zijn.
Alternatieve Diagnose Methode
Naast bloedonderzoek of beeldvormig onderzoek zijn er enkele alternatieve mogelijkheden om een trage werking van de schildklier vast te stellen. Hier zijn enkele aanvullende methoden of mogelijkheden:
- Speekseltesten: Hierbij wordt onder andere cortisolniveau of T3/T4 onderzocht.
- Haarmineraalanalyse: Het haar verschaft een beeld van de samenstelling van de mineralen in de lichaamscellen en kunnen op deze manier een diagnose vaststellen, voordat deze klachten op termijn naar ziekte kunnen leiden.
- Iriscopie: Een iriscopie is een techniek en een diagnostisch hulpmiddel om functionele verstoringen in het lichaam vast te stellen.
- Kinesiologie: Kinesiologie is een alternatieve geneeswijze waarbij het zelfgenezend vermogen van het lichaam centraal staat en gestimuleerd wordt.
Voordelen Alternatieve Methode
- Meer focus op subklinische hypothyreoïdie, waarbij de testwaardes binnen de kaders vallen, echter zijn de klachten wel al aanwezig.
- Meer aandacht voor het totale plaatje, waaronder leefstijl, voeding en stress.
- Mensen met klachten voelen zich beter gehoord en begrepen.
Nadelen Alternatieve Methode
- Het is niet wetenschappelijk onderbouwd.
- Testresultaten zijn lastig te interpreteren en kunnen hierdoor onbetrouwbaar zijn.
- Behandeling is gebaseerd op aannames, zonder bewezen effectiviteit.
Tussenweg?
Er zijn ook artsen die een brug proberen te slaan tussen beide werelden. Deze onderzoeken de labwaardes, leefstijl én mogelijke subtiele tekorten, zoals selenium of jodium, die invloed kunnen hebben op de schildklier, en starten op basis van deze uitslagen de behandeling.
Natuurlijke Remedies
Naast medicamenteuze behandelingen zijn er verschillende natuurlijke remedies die kunnen helpen bij het beheersen van hypothyreoïdie. Deze remedies kunnen de werking van de schildklier ondersteunen en de symptomen verlichten. Het is echter belangrijk om te benadrukken dat je altijd een arts moet raadplegen voordat je natuurlijke behandelingen toepast, vooral als je gebruik maakt van voorgeschreven medicatie.
Voeding rijk aan jodium
Jodium is essentieel voor de productie van schildklierhormonen. Het toevoegen van jodiumrijke voedingsmiddelen zoals zeewier, vis en zuivel aan je dieet kan helpen de schildklierfunctie te ondersteunen.
Seleniumrijke voeding
Selenium is een mineraal dat belangrijk is voor de omzetting van T4 naar T3, het actieve schildklierhormoon. Voedingsmiddelen zoals paranoten, zonnebloempitten en vis kunnen een goed seleniumbron zijn.
Vitamine D
Vitamine D speelt een rol in de schildklierfunctie en een tekort aan vitamine D wordt vaak gezien bij mensen met hypothyreoïdie. Zonneblootstelling en het eten van vitamine D-rijke voedingsmiddelen zoals vette vis en eieren kunnen helpen.
Adaptogenen
Adaptogenen zijn kruiden of planten die in staat zijn om het lichaam in balans te brengen. Kruiden zoals ashwagandha en rhodiola kunnen helpen om de schildklierfunctie te verbeteren door het lichaam te helpen omgaan met stress en het hormonale evenwicht te herstellen.
Koop direct via
Probiotica
Aangezien hypothyreoïdie ook invloed kan hebben op de spijsvertering, kan het gebruik van probiotica helpen de darmflora te verbeteren en de spijsvertering te ondersteunen.
Koop direct via
Eiwitrijke voeding
Het verhogen van de eiwitinname kan helpen bij het beheersen van de gewichtstoename die vaak gepaard gaat met hypothyreoïdie. Eiwitten ondersteunen de stofwisseling en helpen bij het behoud van spiermassa.
Bonusinformatie: De Rol van de Lever bij de Schildklier
De lever speelt een cruciale rol in de werking van de schildklier. Veel mensen denken bij schildklierproblemen meteen aan de schildklier, maar de lever is essentieel voor de omzetting en regulatie van schildklierhormonen.
Omzetting van T4 naar T3
- De schildklier produceert voornamelijk T4 (thyroxine). Dit is een inactief hormoon.
- De lever zet ongeveer 60% van deze T4 om in T3, het actieve schildklierhormoon dat de stofwisseling in cellen regelt.
- Als de lever niet goed functioneert, bijvoorbeeld door ontsteking of een vette lever, kan deze omzetting verminderd zijn. Dit leidt tot symptomen van hypothyreoïdie, zelfs bij een normaal werkende schildklier.
Omzetting in reverse T3
- De lever maakt ook reverse T3, een inactieve vorm van T3 die de werking van normaal T3 blokkeert.
- Bij stress of leverproblemen wordt vaak meer rT3 aangemaakt, wat leidt tot functionele hypothyreoïdie. Hierbij heb je genoeg hormonen, maar werken ze niet goed.
Afbraak van schildklierhormonen
- De lever is verantwoordelijk voor de detoxificatie en afbraak van overtollige schildklierhormonen. Indien dit vertraagd is, ontstaan er verstoringen in de hormonale balans.
Als je last hebt van schildklierproblemen, is het dus zinvol om ook te kijken naar de levergezondheid, voeding, stressniveaus en eventueel supplementen die de lever ondersteunen. We geven hier enkele algemene tips en natuurlijke supplementen om je lever op een natuurlijke manier te ondersteunen en ontgiften.
Algemene Tips voor de Lever
- Drink voldoende water. Dit helpt bij het afvoeren van afvalstoffen.
- Beperk alcohol en bewerkte suikers. Deze belasten de lever.
- Eet levervriendelijke voeding, zoals groene bladgroenten (spinazie, boerenkool), kruisbloemige groenten (broccoli, spruiten, bloemkool), knoflook en uien, citrusvruchten (vooral citroen en limoen).
- Intermittent fasting. Een poosje vasten kan de lever ontlasten en regeneratie stimuleren.
- Regelmatige lichaamsbeweging. Dit stimuleert de stofwisseling en helpt bij vetverbranding in de lever.
- Citroenwater in de ochtend. Stimuleert de lever en spijsvertering.
- Vermijd overmatige paracetamol- of medicijninname. Kan de lever belasten.
- Lichaam ontgiften via sauna of dry brushing. Indirecte ondersteuning van leverontgifting.
Koop direct via
Natuurlijke Supplementen en Kruiden
- Mariadistel: Beschermt levercellen en bevordert regeneratie. Het perfecte kruid bij leverondersteuning.
- Kurkuma: Werkt sterk ontstekingsremmend en ondersteunt de galproductie en ontgifting. Combineer kurkuma met zwarte peper voor een betere opname.
- Artisjokblad-extract: Stimuleert de galproductie en ondersteunt vetvertering. Goed bij een vette lever of andere spijsverteringsproblemen.
- Paardenbloemwortel: Ondersteunt galstroom en werkt als een mild diureticum (afvoer van overtollig vocht en afvalstoffen).
- Choline & Inositol: Beide ondersteunen vetstofwisseling in de lever en wordt vaak ingezet bij een vette lever.
- N-Acetyl Cysteïne (NAC): Een krachtig lichaamseigen antioxidant en helpt bij detox en bescherming van de lever.
- Omega-3-6-9-Vetzuren: Helpt ontstekingen in de lever te verminderen en is goed voor mensen met een vette lever.
Koop direct via
Koop direct via
Conclusie
Hypothyreoïdie is een aandoening waarbij de schildklier niet voldoende hormonen produceert. Dit leidt tot een trage stofwisseling en verschillende lichamelijke en mentale symptomen. De oorzaken van hypothyreoïdie kunnen variëren van auto-immuunziekten tot een jodiumtekort. En de symptomen zijn vaak vaag en kunnen worden verward met andere gezondheidsproblemen, waardoor vaak gekozen wordt voor alternatieve diagnose methodes. Het is belangrijk om hypothyreoïdie tijdig te herkennen en te behandelen om ernstige gevolgen te voorkomen. Naast conventionele behandelingen kunnen natuurlijke remedies zoals jodiumrijke voeding, selenium, en adaptogenen kruiden de schildklierfunctie ondersteunen en de symptomen verlichten.
